HVAT GERA VIT > Arbeišshįttur > Ældre įtøk > Kanada - Stolen Sisters

Stolen Sisters:
Mismunur og haršskapur móti upprunakvinnum ķ Kanada

12. november 1971 ręndu fżra hvķtir menn 19 įra gomlu Helen Betty Osborn ķ bżnum The Pas ķ Kanada. Menninir misnżttu Helen kynsliga og drupu hana brutalt aftanį. Ein kanning, sum varš gjųrd seinni, stašfesti at kanadisku myndugleikarnir hųvdu svikiš Helen Betty Osborn. Kanningarnevndin fanst at seinfųru og rasistisku rannsóknini, har taš tók lųgregluni yvir 15 įr at finna og skuldseta ein av teimum fżra brotsmonnunum.

             

30 įr seinni - 25. mars ķ 2003, hvarv 16 įra gamla systkinabarn Helen, Felicia Solomon. Trķggjar mįnašir seinni vóru partar av kroppi hennara funnir. Drįpsmašurin hjį Feliciu er ongantķš funnin. Sambęrt familjuni hjį Feliciu tók lųgreglan ikki mįliš ķ įlvara. Lųgreglan vildi til dųmis ikki eftirlżsa hana fyrr enn 48 tķmar vóru farnir, hóast hetta ikki er eitt krav, tį mįliš sżnist įlvarsligt.

"Nęr fara kanadisku myndugleikarnir at višurkenna vandan, sum hóttir upprunakvinnur?", spyr Darlene Osborne, talskvinna hjį familjuni. "Vit eru nógvar familjur ķ Kanada, sum seta spurnartekin viš og undrast į, hvussu nógvar systrar og dųtur vit skulu missa afturat, įšrenn stjórnin ger nakaš".     


Altjóša įbyrgd fyri mannaręttindum
Frįsagnirnar um Helen Betty Osborne og Felicia Solomon eru millum mįlini, sum Amnesty International varpar ljós į ķ nżggju frįgreišingini: Stolen Sisters - A human rights response to discrimination and violence against Indigenous women in Canada. 

Frįsagnirnar snśgva seg um horvnar og myrdar upprunakvinnur og gentur śr trimum landslutum ķ Vestur Kanada. Ķ nųkrum fųrum kendu kvinnurnar gerningsmennirnar, ķ ųšrum fųrum var talan um fremmandar menn. Nųkur av mįlunum eru ongantķš oppklįraš. Kanadisku myndugleikarnir įttu og kundu ķ ųllum fųrunum haft gjųrt meira fyri at veitt kvinnunum og gentunum ta trygd tęr hųvdu rętt til. Somuleišis įttu myndugleikarnir at tikiš hędd fyri sosialum og fķggjarligum višurskiftum, sum vóru viš til at seta kvinnurnar ķ vandamiklar stųšur.   

Upprunakvinnur ķ vanda
Minitoba Justice Inquiry segši um drįpiš hjį Helen Betty Osborne:

"Taš er heilt greitt, at hon varš dripin av rasistiskum og kynsligum orsųkum. Betty Osborne hevši veriš į lķvi ķ dag, um hon ikki var upprunakvinna" 

Hesi orš lżsa eina ręšuliga illgerš, sum hendi fyri 30 įrum sķšani. Sambęrt kanningini hjį Amnesty International er tķverri einki sum bendir į, at stųšan hjį upprunakvinnum ķ Kanada er voršin betri.

Ein kanadisk kanning frį 1996 stašfestir, at indianskar upprunakvinnur millum 25 og 44 įr eru ķ fimm feršir so stórum vanda sum ašrar kvinnur fyri at doyggja av haršskapi. Hetta tališ er helst fleiri feršir stųrri ķ veruleikanum.

Upprunakvinnur ķ Kanada eru framhaldandi ķ vanda, tķ tęr eru upprunakvinnur. Frįgreišingin hjį Amnesty International vķsur į, at rasisma og diskriminatión móti upprunakvinnum ķ Kanada er ein av hųvušsorsųkunum til haršskap móti kvinnunum:

  • Lųgreglan ķ Kanada hevur ķ fleiri fųrum svikiš, tį talan er um at veita kvinnunum neyšuga trygd og hevur ikki veriš nóg nįgreinilig ķ kanningararbeišinum.

  • Sosiala og fķggjarliga marginaliseringin av upprunakvinnum hevur višfųrt, at upprunakvinnur ofta eru ķ vandamiklum stųšum: fįtękaradųmi, heimloysi og skųkjulevnaši.

  • Višbrekna stųšan hjį kvinnunum veršur mangan nżtt av bęši upprunamonnum og ųšrum monnum til at fremja ógvusligan haršskap móti kvinnunum.

  • Haršskapurin kann vera elvdur av rasismu, og eini fatan av, at sosiala stųšan hjį upprunakvinnuni ikki er nóg tżdningarmikil til, at mįliš veršur kannaš gjųlla. Mųguleikin fyri at sleppa undan dómi kann tķ sżnast stųrri.


    Tak lut - fį enda į mismuni og haršskapi móti upprunakvinnum
    Vinarliga tak lut ķ įtakinum og legg tķna rųdd til strķšiš, sum skal fįa enda į haršskapi móti upprunakvinnum ķ Kanada.

    Skriva til:

    The Honourable Anne McLellan
    Deputy Prime Minister and Minister of Public Safety and Emergency preparedness
    House of Commons
    Parliament Buildings
    Ottawa, Ontario
    K1A 0A6
    Canada

    og til

    Fredericka Gregory, Ambassador
    Kr. Bernikowsgade 1
    1105 Kųbenhavn K.
    Danmark

    Tak bręvuppskot į enskum nišur her ella skriva eitt bręv sjįlv/ur viš stųši ķ upplżsingunum nišanfyri. Les vegleišingina til at skriva brųv her.

    Heit į kanadisku myndugleikarnir um at taka haršskap móti upprunakvinnum ķ įlvara og męl kanadisku stjórnina til at seta hesi tiltųk ķ verk:

  • At strangliga heita į lųgregluni um, at samstarva viš felagsskapir fyri upprunakvinnur og at seta ķ verk effektivar mannagongdir ķ sambandi viš horvnar persónar, viš serligum atliti til upprunakvinnur og gentur.

  • At tryggja at upprunakvinnur hava atgongd til mentanarliga hóskandi tilboš, so sum kreppumišstųšir og vegleišing.

  • At śtvega fķggjarligan stušul til gransking og kanningararbeiši, sum snżr seg um haršskap móti upprunakvinnum.

  • At tryggja, at tilmęlini frį Royal Commission on Aboriginal Peoples, sum snśgva seg um fįtękaradųmi og sosiala marginalisering av upprunafólki ķ Kanada, verša sett ķ verk. Hesum hevur ST eisini męlt til fleiri feršir.


    Til ber at lesa nógv meira um įtakiš į heimasķšuni hjįAmnesty International Kanada

    •